Tagarchief | Boekenpost

De kraanvogels vliegen naar het zuiden

sep10

De kraanvogels vliegen naar het zuiden, inmiddels in al meer dan 30 talen vertaald, is de debuutroman van Lisa Ridzén. De roman werd onder andere in 2024 in Zweden bekroond als Boek van het Jaar en groeide daarna al snel uit tot een bestseller.

Lisa Ridzén (1988) is een doctoraalstudent sociologie aan de Mittuniversiteit in Östersund en doet onderzoek naar mannelijkheidsnormen in de plattelandsgemeenschappen in het hoge noorden van Zweden, waar ze zelf is opgegroeid.  Bron: Trouw

Deze ontroerende roman geeft via (vrijwel authentieke, maar geanonimiseerde notities van de thuiszorg verleend aan Lisa´s grootvader ´FarFar, en de overpeinzingen van Bo zelf, het aftakelende leven van de 89-jarige Bo wer. We krijgen een inkijkje in het leven van drie generaties plattelandsmannen in Noord-Zweden. Ieder van hen gebukt onder zijn eigen, of doorgegeven ervaringen, emoties en de nodige opgelopen psychische klappen.

Iedereen komt ergens vandaan en draagt ervaringen van eerdere generaties met zich mee, of we ons daar nou bewust van zijn of niet. 

Met Bo en zijn trouwe hondenmaatje Sixton dwaal je melancholiek door troostende herinneringen en overpeizingen, in een steeds hectischer en ingewikkelder wordende samenleving. Iedereen die mantelzorger is of geweest is, of afhankelijk is van mantelzorg, zal zich herkennen in de worsteing tussen zorg nodig hebben versus de menselijke behoefte afhankelijk en autonoom te willen zijn.

‘We zouden onze ouderen met een gouden lepel moeten voeren.´

Amandel cakejes komen regelmatig voorbij als een zintuiglijke prikkel voor een vloed van diepe jeugdherinneringen, vergelijkbaar met de madeleine van Proust uit de beroemde romancyclus À la recherche du temps perdu (Op zoek naar de verloren tijd).

Zonder een spoiler weg te geven, eenmaal het boek gelezen blijven Bo en de wereld waarin hij dwaalde (Niet iedereen die dwaalt, is verloren – J.R.R. Tolkien) en de mensen die hij tijdens zijn dwaaltochten ontmoette, je nog lang bij.

De kraanvogels vliegen naar het zuiden. Lisa Ridzén. Uit het Zweeds vertaald door Geri de Boer. Meulenhoff; 304 blz. € 22,99

Bruna Leesfragment

An Elephant in My Kitchen

sep4

Françoise Malby-Anthony zet alles op alles om de olifantenkudde, haar kudde, te beschermen en de droom van haar overleden man Lawrence waar te maken. 

An Elephant in my kitchen is een boek dat me lang bij zal blijven, ontroerend (de emoties van olifanten en hun onderlinge omgang), huiveringwekkend (voor wat betreft de wreedheid van jagers) en meeslepend!

Het verhaal van Lawrence Anthony (†) en Francoise Malby-Anthony is het bewijs dat een druppel op een gloeiende plaat weldegelijk het verschil maakt.

Boekquote: “I don’t believe in the clichéd platitude that everything happens for a reason but I believe with all my heart that, when tragedy hits, we have to find a way to give it reason. To do our best to let good come out of it.”

Recensie Jo Malone, Daily Express: Het meest magische boek over de Afrikaanse bush sinds Born Free.

Recensie Daily Mail: Een prachtig liefdesverhaal tussen mensen en de majestueuze olifanten.’

Boek informatie: ‘Francoise Malby-Anthony had nooit verwacht verantwoordelijk te zijn voor een kudde olifanten met een onrustig verleden. Een chique Parisienne, haar leven veranderde voor altijd toen ze verliefd werd op de Zuid-Afrikaanse natuurbeschermer Lawrence Anthony. Samen richtten ze een wildreservaat op, maar na de dood van Lawrence werd Francoise geconfronteerd met de ontmoedigende verantwoordelijkheid om Thula Thula zonder hem te runnen. Stropers vielen hun neushoorns aan, hun beveiligingsteam wilde geen bevelen aannemen van een vrouw en de autoriteiten dreigden hun geliefde olifantenfamilie te roven. Bovendien vond de kuddes pittige nieuwe matriarch Frankie haar niet leuk. In dit hartverwarmende en ontroerende boek beschrijft Francoise hoe ze vocht om de kudde te beschermen en om haar droom om een opvangcentrum voor dieren in het wild te bouwen waar te maken.

‘The most magical book about the African bush since Born Free’
Bezoek hier de website van Francoise Malby-Anthony

De instrumentalist. Harriet Constable

mei20

Harriet Constable over de inspiratie om het verhaal van Anna Maria te vertellen

‘Zonder een groep weesmeisjes, getekend door hun misvormingen of handicaps en voorbestemd om te verdrinken in de Venetiaanse kanalen, had Vivaldi nooit enkele van de beroemdste muziekstukken ter wereld kunnen componeren. Die gedachte greep me meteen. Hoe meer onderzoek ik deed, hoe vaker de naam van Anna Maria boven kwam drijven. Ze was cruciaal voor zijn werk, zijn favoriete leerling en overduidelijk een enorme inspiratiebron. Voor mij voelde Anna Maria als het symbool van de honderden bijzondere meisjes die Vivaldi heeft onderwezen.’ Bron: uitgeverij Libris 

Mijn mening

Anna Maria had geen familie of bezit, maar wat ze in overvloed had, was talent, vindingrijkheid (bij gebrek aan kunnen lezen dacht ze in kleuren, beelden en geluiden en ze liet zich leiden door haar lichaam in de maat van de muziek) en ambitie. Hier werd het extra interessant voor mij, want zelf redelijk a-ritmisch helaas. (Via Les van Jara leer ik nu ritme te voelen en te spelen.)

Haar talent bleef niet onopgemerkt; haar muziekdocent Antonio Vivaldi ontfermde zich muzikaal over haar en onder zijn begeleiding groeide haar talent, net zoals later ook haar roem zou stijgen. Het najagen van haar ambitie ging echter niet zonder daar ook een prijs voor te moeten betalen, het stelde alles wat ze liefhad op de proef.

Hoewel de roman kinderlijk overkomt qua taalgebruik en vertelwijze, vond ik het toch boeiend vanwege de beschrijvingen van hoe je muziek kunt horen, voelen, uitbeelden, lezen en schrijven, en vanwege het tijdsbeeld van Venetië in de achttiende eeuw. Dit wordt zo beschreven dat je je af en toe tijdens het lezen in een schilderij van Bob Ross waant; laagje voor laagje worden de waargebeurde levensgeschiedenis en de sociale en muzikale ontwikkeling van de wees Anna Maria della Pietà tot leven gebracht. Het is alsof Anna Maria speelde en componeerde op bewegende kleuren, die ze uitvoerend ook zo voor zich zag. Al met al dus een aanrader, al was het maar omdat een naam, een vrouw, voor de vergetelheid bewaard is gebleven en erkenning haar ten deel valt.

De instrumentalist is een historische (debuut)roman van Harriet Constable: “Geschiedenis blijft leven in de verbeelding. Het blijft leven in wat we schrijven.”

Boekquotes:

“Dit meisje had noten voordat ze woorden had, en die noten hebben altijd ook kleur gehad”. 

‘Een componist is vertaler. Verbindt mensen met datgene waar ze geen uitdrukking aan kunnen geven. Datgene wat ze misschien niet eens weten.’

 ‘Ik zal niet stilletjes verdwijnen in de afgrond.’ 

*Vivaldi (1678–1741, virtuoze Italiaanse componist & violist, bekend geworden van o.a. Gloria in D en De Vier Jaargetijden). Vivaldi was ook wel bekend als ‘De Rode Priester’, verwijzend naar zijn vurige haarkleur. Hij werd beroemd als vioolleraar aan het Pio Ospedale della Pietà, een weeshuis voor meisjes, in Venetië, waarvoor hij honderden concerten componeerde.

Tekst loopt door onder media

Tekst loopt door onder media

Recensies

‘Rijk gelaagd en barstensvol detail. Harriet Constable heeft haar hoofdpersoon echt tot leven gekust. Een betoverend epos over een vrouw met grootse dromen, in een tijd waarin er voor een weeskind weinig hoop bestond. Anna Maria is een personage dat je niet snel zult vergeten.’ – The New York Journal of Books

‘Een wervelwind van overweldigende, duizelingwekkende ambitie en kracht. Het ware verhaal van Anna Maria’s strijd om haar buitengewone talent te verwezenlijken is spectaculair beschreven – dit is historische fictie zoals het bedoeld is.’ – Mail on Sunday

‘Harriet Constable’s indrukwekkende debuut laat het Venetië van de achttiende eeuw kleurrijk tot leven komen. Ze vertelt niet alleen een verslavend verhaal over rivaliteit en ambitie – ze redt ook een geniale en onterecht vergeten vrouw uit de prullenmand van de geschiedenis.’ – The Sunday Times, Best Historical Fiction

Mevrouw van Gogh. Caroline Cauchi

feb8

Mevrouw Van Gogh. Het verhaal van de vrouw achter Vincent. Geschreven door Caroline Cauchi.

De historische roman Mevrouw van Gogh baseert zich op de dagboeken van Jo Bonger en de briefuitwisseling tussen de Van Goghs. Het boek vertelt in romanvorm van een opmerkelijke vrouw, Johanna Bonger:
‘Want in de dagelijkse sleur is er zo weinig tijd om na te denken en soms gaan er dagen voorbij dat ik niet werkelijk leef, maar het leven op me af laat komen, en dat is vreselijk. Ik zou het afschuwelijk vinden om aan het einde van mijn leven te moeten zeggen: “Ik heb eigenlijk voor niets geleefd, ik heb niets groots of hoogstaands bereikt…” Johanna Bonger, zeventien jaar (26 maart 1880).

Ik moest er heel even inkomen, maar daarna las het als een trein (wat overigens meteen een mooie link legt naar de titel van het eerste hoofdstuk: Treinwagons). Boeiend, meeslepend en uniek in het beschrijven van de levensverhalen van de Van Goghs vond ik het nadat ik het uitgelezen had.
De auteur heeft bewust gekozen voor een romanvorm omdat, zoals ze het zelf omschrijft, “Ik ben noch haar biograaf noch een historicus en deze roman is daarom vooral een creatief verslag van de opmerkelijke vrouw die de beschermer werd van Vincent van Goghs nalatenschap.”

De roman speelt zich grotendeels af in het Parijs van 1888, dus ook het ontwerpen en de groei van de Eiffeltoren komen erin voor. Een echte aanrader voor romans, cultuur, kunst- en Van Gogh-liefhebbers. 
In de roman komen de namen voorbij van bijvoorbeeld Rodin, Morrison, Monet, Edward Degas, verschillende schrijvers, de muziek van Beethoven en last but not least, Isaac Israels, die Vincent van Gogh met Wagner vergeleek.
En er is ook aandacht voor het tragische lot van de Franse beeldhouwster Camille Claudel. En weer/nog actueel: ‘Camille (Claudel) is verbannen uit het sociale leven. Ze bestaat niet meer. Creatieve vrouwen in Parijs verdwijnen als hun mannen hen niet meer nodig hebben. Hun verhalen blijven onverteld.’


Johanna van Gogh-Bonger:
‘Elk stuk is kostbaar, elk stuk is zeldzaam, elk stuk is belangrijk… Vele nog nauwelijks droog.’ (pag. 341).
Moed in het aangezicht van tegenslag (pag. 342).
Johanna Bonger heeft zoals gezegd er persoonlijk voor gezorgd dat deze schilderijen, schetsen, illustraties en brieven van Vincent van Gogh bewaard zijn gebleven, tentoongesteld (met steun ook van onder andere de Nederlandse kunstschilder, dichter en kunstcriticus Jan Veth) en uitgegeven zijn:
‘Vandaag heb ik tien schilderijen naar Buffa in Amsterdam verstuurd, gisteren twintig naar Oldenzaal in Rotterdam, binnenkort is er nog een tentoonstelling in Pulchri en dan de grootste tot nu toe, in Kunstzaal Panorama in december. Ik volg mijn plan en het werkt ook echt. Ik leen belangrijke kunstwerken uit en bied er schilderijen bij te koop aan.’ ‘Ik vind het leuk dat een andere vrouw (Helene Kröller-Müller) negentig schilderijen heeft gekocht en honderdvijfentachtig tekeningen, en ik moet de vrouw nog steeds ontmoeten.‘

Kunsthandelaar Jo Bonger
Het is aan Jo Bonger te danken dat Van Goghs werk niet verloren is gegaan. Ze had zich ontwikkeld tot een kunsthandelaar met een eigen kijk op kunst en met (voor die tijd althans) gewaagde inzichten.
Na het overlijden van Vincent en Theo zette Jo Bonger Vincent van Goghs kunstwerken op de kaart en zorgde er ook voor dat de brieven van beide broers die in haar bezit waren uitgegeven werden. Dit alles vanuit het besef wat Van Goghs kunst waard was en gedreven vanuit een hartsverlangen, gecombineerd met een flinke dosis lef van haar kant.  

De rest is bekend 🌻 Vincent van Gogh is nú bekend als een wereldberoemde kunstschilder. 

Over de auteur
Caroline Cauchi woont in Londen en werkte als docent voordat ze begon te schrijven. Onder de naam Caroline Smailes schreef ze o.a. The drawing of Arthur Braxton, welke verfilmd werd.

Meer over Jo Bonger

De vier dagboeken van Jo Bonger (1862-1925) vormen in veel opzichten een belangrijke bron. Ze geven in zijn algemeenheid een mooi inzicht in de ontwikkeling van een jonge vrouw in Nederland aan het eind van de negentiende eeuw… Bongerdiaries | Dagboeken van Jo Bonger (Engelstalig).

Onderzoeksproject: de biografie van Jo van Gogh-Bonger. Site 

Mevrouw Van Gogh. Caroline Cauchi