De instrumentalist. Harriet Constable

mei20

Harriet Constable over de inspiratie om het verhaal van Anna Maria te vertellen

‘Zonder een groep weesmeisjes, getekend door hun misvormingen of handicaps en voorbestemd om te verdrinken in de Venetiaanse kanalen, had Vivaldi nooit enkele van de beroemdste muziekstukken ter wereld kunnen componeren. Die gedachte greep me meteen. Hoe meer onderzoek ik deed, hoe vaker de naam van Anna Maria boven kwam drijven. Ze was cruciaal voor zijn werk, zijn favoriete leerling en overduidelijk een enorme inspiratiebron. Voor mij voelde Anna Maria als het symbool van de honderden bijzondere meisjes die Vivaldi heeft onderwezen.’ Bron: uitgeverij Libris 

Mijn mening

Anna Maria had geen familie of bezit, maar wat ze in overvloed had, was talent, vindingrijkheid (bij gebrek aan kunnen lezen dacht ze in kleuren, beelden en geluiden en ze liet zich leiden door haar lichaam in de maat van de muziek) en ambitie. Hier werd het extra interessant voor mij, want zelf redelijk a-ritmisch helaas. (Via Les van Jara leer ik nu ritme te voelen en te spelen.)

Haar talent bleef niet onopgemerkt; haar muziekdocent Antonio Vivaldi ontfermde zich muzikaal over haar en onder zijn begeleiding groeide haar talent, net zoals later ook haar roem zou stijgen. Het najagen van haar ambitie ging echter niet zonder daar ook een prijs voor te moeten betalen, het stelde alles wat ze liefhad op de proef.

Hoewel de roman kinderlijk overkomt qua taalgebruik en vertelwijze, vond ik het toch boeiend vanwege de beschrijvingen van hoe je muziek kunt horen, voelen, uitbeelden, lezen en schrijven, en vanwege het tijdsbeeld van Venetië in de achttiende eeuw. Dit wordt zo beschreven dat je je af en toe tijdens het lezen in een schilderij van Bob Ross waant; laagje voor laagje worden de waargebeurde levensgeschiedenis en de sociale en muzikale ontwikkeling van de wees Anna Maria della Pietà tot leven gebracht. Het is alsof Anna Maria speelde en componeerde op bewegende kleuren, die ze uitvoerend ook zo voor zich zag. Al met al dus een aanrader, al was het maar omdat een naam, een vrouw, voor de vergetelheid bewaard is gebleven en erkenning haar ten deel valt.

De instrumentalist is een historische (debuut)roman van Harriet Constable: “Geschiedenis blijft leven in de verbeelding. Het blijft leven in wat we schrijven.”

Boekquotes:

“Dit meisje had noten voordat ze woorden had, en die noten hebben altijd ook kleur gehad”. 

‘Een componist is vertaler. Verbindt mensen met datgene waar ze geen uitdrukking aan kunnen geven. Datgene wat ze misschien niet eens weten.’

 ‘Ik zal niet stilletjes verdwijnen in de afgrond.’ 

*Vivaldi (1678–1741, virtuoze Italiaanse componist & violist, bekend geworden van o.a. Gloria in D en De Vier Jaargetijden). Vivaldi was ook wel bekend als ‘De Rode Priester’, verwijzend naar zijn vurige haarkleur. Hij werd beroemd als vioolleraar aan het Pio Ospedale della Pietà, een weeshuis voor meisjes, in Venetië, waarvoor hij honderden concerten componeerde.

Tekst loopt door onder media

Tekst loopt door onder media

Recensies

‘Rijk gelaagd en barstensvol detail. Harriet Constable heeft haar hoofdpersoon echt tot leven gekust. Een betoverend epos over een vrouw met grootse dromen, in een tijd waarin er voor een weeskind weinig hoop bestond. Anna Maria is een personage dat je niet snel zult vergeten.’ – The New York Journal of Books

‘Een wervelwind van overweldigende, duizelingwekkende ambitie en kracht. Het ware verhaal van Anna Maria’s strijd om haar buitengewone talent te verwezenlijken is spectaculair beschreven – dit is historische fictie zoals het bedoeld is.’ – Mail on Sunday

‘Harriet Constable’s indrukwekkende debuut laat het Venetië van de achttiende eeuw kleurrijk tot leven komen. Ze vertelt niet alleen een verslavend verhaal over rivaliteit en ambitie – ze redt ook een geniale en onterecht vergeten vrouw uit de prullenmand van de geschiedenis.’ – The Sunday Times, Best Historical Fiction

Al het blauw van de hemel

mei17

Al het blauw van de hemel. 
Een mooie debuutroman van Mélissa Da Costa, uitgegeven in eigen beheer. 
Het boek is tot stand gekomen na uitgebreid onderzoek naar jongdementie.

Bestsellerauteur Mélissa Da Costa
‘Ik wantrouwde de elitaire boekenwereld, maar ik wist dat ik lezers recht in het hart kon raken’
Bron: Het Parool

Het verhaal

Wanneer bij Emile jong-alzheimer wordt vastgesteld, besluit hij zijn veilige maar verstikkende omgeving achter zich te laten. In een impuls koopt hij een camper en plaatst een oproep voor een reisgenoot. De mysterieuze Joanne reageert. Samen beginnen ze aan een onverwachte roadtrip die hen confronteert met herinneringen, verlangens en de vraag hoe je verder leeft wanneer de toekomst zo onzeker is.


Wat vond ik ervan
Dit boek was totaal niet wat ik ervan verwacht had. Ik had een serieus boek verwacht, en inderdaad, het onderwerp jeugddementie is een zwaar onderwerp, maar afgezien van het kinderlijke taalgebruik in het begin werd ik gaandeweg toch steeds meer in het verhaal getrokken. Ik vond het een schrijfstijl die je meeneemt op reis en na afloop ook niet direct weer achterlaat. Enigszins storend vond ik wel dat het verhaal eerst voornamelijk over Emile ging en dan, bam, werd de lezer abrupt naar het verleden van Joanne verplaatst. Vanaf daar vond ik het verhaal enigszins stroperig verdergaan. Wat op zich verder niets afdoet aan het belang, in welke vorm dan ook, van het verspreiden van meer kennis over de ziekte jongdementie. Nog een klein minpunt ook bij de luisterboekversie van deze roman: het is lastiger op te merken wanneer er geswitcht wordt tussen het heden en het verleden van beide hoofdpersonen: Emile en Joanne.

Enkele citaten en quotes uit het boek
De landschappen waren als een strijkstok die mijn ziel bespeelde.
~
Ik wilde spreken over de dood, maar zoals gewoonlijk kwam het leven tussenbeide. Met een tevreden glimlach bekijkt ze de zin. Ze wilde niets verdrietigs opschrijven. Ze wilde gewoon een zin die Tom later zou kunnen lezen en dan begrijpen dat de dood geen ramp is. Dat hij deel uitmaakt van het leven en je hem moet aanvaarden. Ze wilde een paar woorden opschrijven die een glimlach zouden oproepen en duidelijk zouden maken dat het leven altijd aanwezig is, overal.
~
Het meest tragische afscheid is afscheid dat nooit plaatsvindt.
~
Mensen zijn als glas-in-loodramen.
Ze schitteren en stralen wanneer de zon schijnt,
maar wanneer de duisternis invalt,
Is hun schoonheid alleen zichtbaar als er een licht van binnenuit schijnt.
– Elisabeth Kübler-Ross

Weetje
Er is ook een musical gemaakt van dit boek. Hier lees je meer over het theaterstuk.

Uitgeverij Bruna over Mélissa Da Costa
Mélissa Da Costa is een succesvolle Franse schrijfster van romans. Ze staat bekend om haar ontroerende, hoopvolle verhalen waarin thema’s als verlies, herstel, natuur en persoonlijke groei centraal staan.


Haar boeken op juiste volgorde
Da Costa heeft acht boeken gepubliceerd, waarvan vier in het Nederlands:
1) Al het blauw van de hemel, debuutroman
2) De dagen die komen
3) Waar de zon de sneeuw raakt
4) Als dromen fluisteren
De boeken zijn verkrijgbaar als pocket en e-book en zijn zelfstandig van elkaar te lezen. 

Boektrailer

 Een tweede kans voor Missy. Beth Morrey

feb19

Een tweede kans voor Missy, auteur Beth Morrey, is een mooie debuutroman en Sunday Times-bestseller. 📚 

Op de achterflap staat te lezen: ‘Een roman die doorspekt is met liefde, verlies en eenzaamheid, maar vooral met hoop. Een aangrijpend maar ook enorm feelgood ‘coming of old age’-verhaal.’

Ik moest er even inkomen. Het hoofdpersonage leek me een beetje een saai en grauw personage, maar het veranderde al snel in een veelzijdiger verhaal, met ook een min of meer verrassend eind.

Boekcitaat: ‘Silvia had een verrukkelijk talent voor Philia, de moedigste van alle Griekse liefdes, namelijk de liefde voor jezelf. Een veel verfijndere eigenschap dan narcisme waarmee het vaak verward wordt. Zoals ik het zag, was een narcist iemand die alleen maar naar zichzelf staarde in een vijver. Iemand met Philautia spetterde genoeglijk in het water rond en vroeg anderen erbij te komen. Mensen die zichzelf echt graag mochten, bleken veel meer ruimte voor vriendschap te hebben. Ruimte om mensen binnen te laten. Misschien was ik daarom in het verleden altijd nogal op mezelf geweest. Maar ik vond het een prettige gedachte dat ik nu eindelijk mijn teen in het water stak.’ 📘 

Het badhuis. En andere verhalen. Herman van Veen

feb11

Het Badhuis en andere verhalen. Herman van Veen
Een pareltje ook weer, dit boek!

Hoe meer werkelijkheid er op de teevee en in de bioscoop te zien is, des te filmischer wordt de dagelijkse sleur. Totdat we, zoals sommige wijsneuzen menen, zullen denken dat we alleen op de wereld zijn en dat de rest, de anderen, het leven zelf, een virtuele realiteit is die God of een kwaadwillige genius voor ons afdraait.’

Herman van Veen schrijft net zo veelzijdig als zijn optredens dat zijn. Een meester! Of zoals Hans Altena het omschreef in een reactie hierop op Twitter: “Wat kan die man nou verdorie niet.”

Podiumkunstenaar
Herman (Hermannus Jantinus) van Veen schrijft in Het badhuis. En andere verhalen met autobiografische schetsen en gedichten over zijn ouders, jeugd, vrouwen, kinderen en zijn loopbaan.

Citaat
“Ik ben niet bezig met zekerheden. Nieuwe ontmoetingen, andere wegen inslaan, dat boek of die film proberen die iemand je aanraadt, op zoek gaan naar gedichten die je verrassen, je afvragen wat er aan de overkant gebeurt. Al die dingen houden mij gezond en vrolijk.” 

💙

 Herman van Veen
Is: ‘Een figuur geworden gedicht’, aldus schrijver en dichter Samuel Beckett. ‘Herman van Veen schreef een magnifiek boek over zijn ouders, vrouwen, kinderen en vrienden. Over reizen, sores, muziek en Gust Flater. Een boek dat barst van levenslust en humor.’

Bio
Herman van Veen (geboren op 14 maart 1945), Nederlandse toneelartiest, muzikant, schrijver, schilder. Opgeleid tot violist, zanger en muziekpedagoog. De bedenker en maker van de Nederlandse tekenfilm Alfred J. Kwak, waarvoor hij ook de themamuziek schreef en uitvoerde. Quote: “Voor zowel zijn artistiek als zijn humanitair werk kreeg hij dikwijls bloemen.” 🙂

Mevrouw van Gogh. Caroline Cauchi

feb8

Mevrouw Van Gogh. Het verhaal van de vrouw achter Vincent. Geschreven door Caroline Cauchi.

De historische roman Mevrouw van Gogh baseert zich op de dagboeken van Jo Bonger en de briefuitwisseling tussen de Van Goghs. Het boek vertelt in romanvorm van een opmerkelijke vrouw, Johanna Bonger:
‘Want in de dagelijkse sleur is er zo weinig tijd om na te denken en soms gaan er dagen voorbij dat ik niet werkelijk leef, maar het leven op me af laat komen, en dat is vreselijk. Ik zou het afschuwelijk vinden om aan het einde van mijn leven te moeten zeggen: “Ik heb eigenlijk voor niets geleefd, ik heb niets groots of hoogstaands bereikt…” Johanna Bonger, zeventien jaar (26 maart 1880).

Ik moest er heel even inkomen, maar daarna las het als een trein (wat overigens meteen een mooie link legt naar de titel van het eerste hoofdstuk: Treinwagons). Boeiend, meeslepend en uniek in het beschrijven van de levensverhalen van de Van Goghs vond ik het nadat ik het uitgelezen had.
De auteur heeft bewust gekozen voor een romanvorm omdat, zoals ze het zelf omschrijft, “Ik ben noch haar biograaf noch een historicus en deze roman is daarom vooral een creatief verslag van de opmerkelijke vrouw die de beschermer werd van Vincent van Goghs nalatenschap.”

De roman speelt zich grotendeels af in het Parijs van 1888, dus ook het ontwerpen en de groei van de Eiffeltoren komen erin voor. Een echte aanrader voor romans, cultuur, kunst- en Van Gogh-liefhebbers. 
In de roman komen de namen voorbij van bijvoorbeeld Rodin, Morrison, Monet, Edward Degas, verschillende schrijvers, de muziek van Beethoven en last but not least, Isaac Israels, die Vincent van Gogh met Wagner vergeleek.
En er is ook aandacht voor het tragische lot van de Franse beeldhouwster Camille Claudel. En weer/nog actueel: ‘Camille (Claudel) is verbannen uit het sociale leven. Ze bestaat niet meer. Creatieve vrouwen in Parijs verdwijnen als hun mannen hen niet meer nodig hebben. Hun verhalen blijven onverteld.’


Johanna van Gogh-Bonger:
‘Elk stuk is kostbaar, elk stuk is zeldzaam, elk stuk is belangrijk… Vele nog nauwelijks droog.’ (pag. 341).
Moed in het aangezicht van tegenslag (pag. 342).
Johanna Bonger heeft zoals gezegd er persoonlijk voor gezorgd dat deze schilderijen, schetsen, illustraties en brieven van Vincent van Gogh bewaard zijn gebleven, tentoongesteld (met steun ook van onder andere de Nederlandse kunstschilder, dichter en kunstcriticus Jan Veth) en uitgegeven zijn:
‘Vandaag heb ik tien schilderijen naar Buffa in Amsterdam verstuurd, gisteren twintig naar Oldenzaal in Rotterdam, binnenkort is er nog een tentoonstelling in Pulchri en dan de grootste tot nu toe, in Kunstzaal Panorama in december. Ik volg mijn plan en het werkt ook echt. Ik leen belangrijke kunstwerken uit en bied er schilderijen bij te koop aan.’ ‘Ik vind het leuk dat een andere vrouw (Helene Kröller-Müller) negentig schilderijen heeft gekocht en honderdvijfentachtig tekeningen, en ik moet de vrouw nog steeds ontmoeten.‘

Kunsthandelaar Jo Bonger
Het is aan Jo Bonger te danken dat Van Goghs werk niet verloren is gegaan. Ze had zich ontwikkeld tot een kunsthandelaar met een eigen kijk op kunst en met (voor die tijd althans) gewaagde inzichten.
Na het overlijden van Vincent en Theo zette Jo Bonger Vincent van Goghs kunstwerken op de kaart en zorgde er ook voor dat de brieven van beide broers die in haar bezit waren uitgegeven werden. Dit alles vanuit het besef wat Van Goghs kunst waard was en gedreven vanuit een hartsverlangen, gecombineerd met een flinke dosis lef van haar kant.  

De rest is bekend 🌻 Vincent van Gogh is nú bekend als een wereldberoemde kunstschilder. 

Over de auteur
Caroline Cauchi woont in Londen en werkte als docent voordat ze begon te schrijven. Onder de naam Caroline Smailes schreef ze o.a. The drawing of Arthur Braxton, welke verfilmd werd.

Meer over Jo Bonger

De vier dagboeken van Jo Bonger (1862-1925) vormen in veel opzichten een belangrijke bron. Ze geven in zijn algemeenheid een mooi inzicht in de ontwikkeling van een jonge vrouw in Nederland aan het eind van de negentiende eeuw… Bongerdiaries | Dagboeken van Jo Bonger (Engelstalig).

Onderzoeksproject: de biografie van Jo van Gogh-Bonger. Site 

Mevrouw Van Gogh. Caroline Cauchi