Tagarchief | Boekenpost

Mevrouw van Gogh. Caroline Cauchi

Mevrouw Van Gogh. Het verhaal van de vrouw achter Vincent. Geschreven door Caroline Cauchi.

De historische roman Mevrouw van Gogh baseert zich op de dagboeken van Jo Bonger en de briefuitwisseling tussen de Van Goghs. Het boek vertelt in romanvorm van een opmerkelijke vrouw, Johanna Bonger:
Want in de dagelijkse sleur is er zo weinig tijd om na te denken en soms gaan er dagen voorbij dat ik niet werkelijk leef, maar het leven op me af laat komen, en dat is vreselijk. Ik zou het afschuwelijk vinden om aan het einde van mijn leven te moeten zeggen: “Ik heb eigenlijk voor niets geleefd, ik heb niets groots of hoogstaands bereikt…” Johanna Bonger, zeventien jaar (26 maart 1880).

Ik moest er heel even inkomen, maar daarna las het als een trein (wat overigens meteen een mooie link legt naar de titel van het eerste hoofdstuk: Treinwagons). Boeiend, meeslepend en uniek in het beschrijven van de levensverhalen van de Van Goghs vond ik het nadat ik het uitgelezen had.
De auteur heeft bewust gekozen voor een romanvorm omdat, zoals ze het zelf omschrijft, “Ik ben noch haar biograaf noch een historicus en deze roman is daarom vooral een creatief verslag van de opmerkelijke vrouw die de beschermer werd van Vincent van Goghs nalatenschap.”

De roman speelt zich grotendeels af in het Parijs van 1888, dus ook het ontwerpen en de groei van de Eiffeltoren komen erin voor. Een echte aanrader voor romans, cultuur, kunst- en Van Gogh-liefhebbers. 
In de roman komen de namen voorbij van bijvoorbeeld Rodin, Morrison, Monet, Edward Degas, verschillende schrijvers, de muziek van Beethoven en last but not least, Isaac Israels, die Vincent van Gogh met Wagner vergeleek.
En er is ook aandacht voor het tragische lot van de Franse beeldhouwster Camille Claudel. En weer/nog actueel: ‘Camille (Claudel) is verbannen uit het sociale leven. Ze bestaat niet meer. Creatieve vrouwen in Parijs verdwijnen als hun mannen hen niet meer nodig hebben. Hun verhalen blijven onverteld.’


Johanna van Gogh-Bonger:
‘Elk stuk is kostbaar, elk stuk is zeldzaam, elk stuk is belangrijk… Vele nog nauwelijks droog.’ (pag. 341).
Moed in het aangezicht van tegenslag (pag. 342).
Johanna Bonger heeft zoals gezegd er persoonlijk voor gezorgd dat deze schilderijen, schetsen, illustraties en brieven van Vincent van Gogh bewaard zijn gebleven, tentoongesteld (met steun ook van onder andere de Nederlandse kunstschilder, dichter en kunstcriticus Jan Veth) en uitgegeven zijn:
Vandaag heb ik tien schilderijen naar Buffa in Amsterdam verstuurd, gisteren twintig naar Oldenzaal in Rotterdam, binnenkort is er nog een tentoonstelling in Pulchri en dan de grootste tot nu toe, in Kunstzaal Panorama in december. Ik volg mijn plan en het werkt ook echt. Ik leen belangrijke kunstwerken uit en bied er schilderijen bij te koop aan.’ ‘Ik vind het leuk dat een andere vrouw (Helene Kröller-Müller) negentig schilderijen heeft gekocht en honderdvijfentachtig tekeningen, en ik moet de vrouw nog steeds ontmoeten.

Kunsthandelaar Jo Bonger
Het is aan Jo Bonger te danken dat Van Goghs werk niet verloren is gegaan. Ze had zich ontwikkeld tot een kunsthandelaar met een eigen kijk op kunst en met (voor die tijd althans) gewaagde inzichten.
Na het overlijden van Vincent en Theo zette Jo Bonger Vincent van Goghs kunstwerken op de kaart en zorgde er ook voor dat de brieven van beide broers die in haar bezit waren uitgegeven werden. Dit alles vanuit het besef wat Van Goghs kunst waard was en gedreven vanuit een hartsverlangen, gecombineerd met een flinke dosis lef van haar kant.  

De rest is bekend 🌻 Vincent van Gogh is nú bekend als een wereldberoemde kunstschilder. 


Over de auteur
Caroline Cauchi woont in Londen en werkte als docent voordat ze begon te schrijven. Onder de naam Caroline Smailes schreef ze o.a. The drawing of Arthur Braxton, welke verfilmd werd.

Meer over Jo Bonger

De vier dagboeken van Jo Bonger (1862-1925) vormen in veel opzichten een belangrijke bron. Ze geven in zijn algemeenheid een mooi inzicht in de ontwikkeling van een jonge vrouw in Nederland aan het eind van de negentiende eeuw… Bongerdiaries | Dagboeken van Jo Bonger (Engelstalig).

Onderzoeksproject: de biografie van Jo van Gogh-Bonger. Site 

Mevrouw Van Gogh. Caroline Cauchi